Archivo de la categoría: 2015

Luisa Etxenike / Escritora

Luisa EtxenikeConfucio on line

Dijo Confucio que basta con observar los defectos de un hombre para conocer sus virtudes. La cita me parece muy apropiada para encabezar una reflexión sobre cómo determina Internet nuestros procesos cognitivos, porque la red es, en mi opinión, una tensión de virtudes y defectos; o, si se prefiere, una agitada convivencia de oportunidades y riesgos, de caminos que se abren y puertas que pueden cerrarse.  Y esta tensión convivencial la voy a resumir en tres parejas de opuestos: exigencia vs conformismo; visión múltiple vs mirada única; confianza vs temeridad.

Internet es, sin duda, un aliado formidable de lo que llamaré la ambición de conocimiento. Nos proporciona un acceso exuberante a documentos escritos, registros audiovisuales, obras artísticas… Esa posibilidad de acceder a tantos contenidos alienta, a mi juicio, el deseo de hacerlo, de acercarnos a todo lo que la red pone a nuestra disposición. Se dice que querer es poder. Yo creo que Internet invierte de manera estimulante ese enunciado, convirtiéndolo en “poder es querer”. Querer más, querer en profundidad, no dejar de querer llegar más lejos en el descubrimiento y el conocimiento de nuevas materias.
Sigue leyendo

Ana Telletxea eta Aitzol Elizaran / Euskal Filologia eta Humanitateak

Ana Telletxea eta Aitzol ElizaranSareaz batera, teknologia berrien inposizioak eraldaketa ekarri dio aspaldi samar informazioaren gizartea den honi. Inoiz baino informazio gehiago dugu eskura, eta edonon, edonoiz, edozein zalantza argitzeko modua ekarri du Internetek. Izaki sozialak garen heinean, Internetek norbanakoarengan eragina sortzeaz gainera, elkarrekin harremanatzeko moduan ere ekarri du aldaketa, komunikazio prozesua aldatu da.

Esperientzia, pertzepzioa edo bestelako bideetatik lortzen den informazioa baloratuz eta sistematizatuz datuak asimilatu eta prozesatzeko gaitasunari deitzen zaio prozesu kognitiboa. Kognizioa da beraz, ezagutza garatzea ahalbidetzen duena. Prozesu horretan adimena, arreta, memoria eta hizkuntza dira tarteko, besteak beste, eta zentzu horretan, diziplinarteko aztergaia izan daiteke; lan konplexua, edonola ere. Oraingo honetan argazki orokor samarra egin dugu guk.

Hasteko eta behin, Internetek (eta horri hertsiki loturik teknologia berriek) nabarmen aldatu duen ahalmen bat memoria da, oroimena. Informazioa ez dugu gugan izan beharrik, Interneten dago, han eta hemen, eta hor; ez dugu zertan buruz ikasi, memorian gorde, landu eta behar bezala jabetu harekin. Dena delakoa sarean dagoen bitartean, biltegi handi horretan egon daitekeen artean, ez dugu zertan astirik eta energiarik gastatu horiek pilatzen (eta pilatu ekintzaren baitan ariketa asko dago interakzioan: irakurri edo entzun, ulertu, jabetu, ikasi, gorde, gogoratu…). Jakinduria gugandik kanpo atera dugu; memoria biologikoari laguntzailea ezarri diogu, izan genitzakeen mugak zabaltzen lagundu diguna, bestalde. Aldaketa kualitatibo eta kuantitatiboa da hau, beraz. Informazioa bera barneratzea baino garrantzitsuagoa da orain informazioa eskuratzera nola iritsi gogoratzea; Sparrow, Liu eta Wegnerek Google effects on memory izena eman diote informazioa hatz puntetan izatearen ondorio kognitiboari.

Sigue leyendo

Eneko Bidegain / Irakaslea

Eneko BidegainAho biko ezpata

Aulkitik mugitu gabe, “klik” soil batekin nahi den jakintza oro eskuratzeko bidea eskaintzen du gaur egungo teknologiak. Begi bistakoa da horrek eragin handia daukala ikaste eta irakaste prozesuetan. Irakaslea ez da gehiago ikasleei jakintza zabaltzen dien pertsona hori. Ikasleek badakite jakintza hori Interneten eskuragarri daukatela: izan teorikoa (historiari buruzko xehetasunak, literaturari buruzko azterketak…), izan praktikoa (tutorialak…). Are gehiago: irakaslea oso jakintsua izanik ere, ikasleak eskura ditzake oraindik xehetasun gehiago. Beraz, irakasleak aldaketa hori kontuan hartu behar du: haren funtzioa aldatzen da.

Sigue leyendo

Urkiri Salaberria / Doctora por la EHU-UPV. Especialista en Patrimonio Cultural Inmaterial

Urkiri SalaberriaCuriosidad e imaginación

¿Podemos considerar la curiosidad y la imaginación como características innatas en el ser humano?

La infancia era la etapa que podía  distinguirse por ser la más fértil en este campo.

Con el paso por la adolescencia y llegada a la madurez parece que, si no se cultiva de una manera correcta o si el entorno no es favorable, la curiosidad y la imaginación desaparecen en el mundo adulto. De hecho, desde hace años proliferan los cursos de creatividad donde un entrenador nos enseña a afrontar cuestiones con imaginación. Estos cursos se están extendiendo también al mundo infantil.

¿Es una cuestión de las nuevas herramientas tecnológicas o quizá… hay un problema de fondo mucho más grave? ¿Es un avance o un retroceso la utilización de unas herramientas que nos hacen la vida más fácil? ¿Estamos los humanos preparados para dominar a la tecnología o nos está ella sobrepasando?

Sigue leyendo

Jose Ignazio Ansorena / Musikaria

Jose Ignazio AnsorenaProzesu kognitiboaren amaieran, abiapuntua edozein delarik, zentzumenez, intelektualki, eskarmentuz, internetez edo bestela, pertsonarenganaino ailegatu eta irentsitakoa nortasunean integratu beharra dago. Hura gabe ez da ezer ikasi, ez da prozesu kognitiboa bukatu.

Horretan ez dut uste Internetek eraginik duenik, ez bada ezagutza faltsuaren sinismena gehiago zabaltzeko erraztasunak ematea.

Urteko galdera aukeratu duzuen honen inguruan zer idazten eta esaten den ikusita, ematen du Internet gure artean zabaldu denez geroztik, arras eta txarrerako aldatu dela mundua ezagutzeko manera, gazte jendearengan bereziki. Harrituta geratu naiz Frantzisko Aita Santuaren entziklika berrian kezka honen inguruko aipamena irakurtzean:

Honi gehitzen zaizkio mundu digitaleko bitartekoen dinamikak, zeintzuk, omnipresente bihurtzen direnean, ez dute laguntzen era jakintsuan bizitzeko ahalmena garatzen, sakontasunez pentsatzen, zabaltasunez maitatzen. Iraganeko jakintsu handiak, inguru honetan, informazioaren zarata sakabanatzaileren erdian euren jakinduria itzaltzeko arriskuan leudeke (…). Honekin batera, besteekiko harreman errealak, dituzten erronka guztiez, internetek bitartekatutako komunikazio batekin ordezkatzeko joera dago”[1]

Baina hainbeste al dakigu horren inguruan, prozesu kognitiboetaz alegia, fundamentozko iritzirik dugula uste izateko? Hainbeste datu bildu al dugu horren denbora epe laburrean? Eta internetek ez balu horrelako aldaketa handirik ekarri gure benetako prozesu kognitiboetara?

Sigue leyendo