Urteko galdera

Eusko Ikaskuntzak topaketak burutu, eztabaidak bideratu eta ideiak partekatzeko hainbat gune eratzen ari den honetan, bi atal berri jarri ditu abian: “Urteko galdera” eta “Solasaldiak”. Lehenengoa, testu bezala azalduko da eta bigarrena ikus-entzunezko baliabideen bitartez. Bi atal horietan, ibilbide ospetsua izan duten pertsonen ekarpenak bilduko dira, gure artean pil-pilean dauden arazo eta erronken inguruan, bereziki gizartea, kultura, zientzia eta teknologia jorratuz. Hain zuzen ere, “Urteko galdera” urtero gai bat landuko duen tribuna irekia izango da.

Eusko Ikaskuntza-Sociedad de Estudios Vascos invita a participar en sus dos espacios de encuentro y debate, reflexión y opinión: “Urteko galdera” y “Solasaldiak”. En formato texto la primera y en soporte audiovisual la segunda, ambas secciones recogen aportaciones de personas de acreditada trayectoria en torno a problemáticas y a retos de actualidad relativos a la sociedad, la cultura, la ciencia o la tecnología. Más en concreto, “Urteko galdera” es una tribuna abierta donde cada año se aborda una pregunta decidida por la propia comunidad de autores/as y lectores/as.

2018

Euskal Herriaren geroa, zer eta nola?
El futuro de Euskal Herria, ¿qué y cómo?

Paul Bilbao Sarria / Euskararen Gizarte Erakundeen KONTSEILUAren idazkari nagusia

Paul Bilbao SarriaEuskal Herriaren geroa, euskaratik eta euskaraz

Ezin ukatu azken bizpahiru urtean hainbat tokitatik ari dela, ari garela, geure herriaren etorkizunari buruzko gakoak aurkitu nahian, besteak beste, Eusko Ikaskuntzak antolatutako hausnarketan. Seinale ona da hori, bizi garen, bizirik gauden seinale.

Niri, zaila egiten zait Euskal Herriaren geroa x delako egun batean irudikatzea. Hau da, ez dut uste egun zehatz bat egongo denik, eta egun horren biharamunetik aurrera dena desberdina izango denik. Aitzitik, Euskal Herria prozesu baten abiapuntu, baina, aldi berean, azken ondorio gisa irudikatzen dut, euskararen normalizazio-prozesua irudikatzen dudan bezalaxe. Horrexegatik, hain zuzen ere, Euskal Herria euskaratik eta euskaraz irudikatzen dut. Gaur egun euskaratik hasi eta etorkizunean euskaraz izango den Euskal Herria ikusten dut ortzi mugan.

Sigue leyendo

Julen Zabalo / EHUko irakaslea

Julen ZabaloGerorik bai Euskal Herriak?

Euskal Herriaz, eta oro har estaturik ez duten herriei buruz hitz egitean, behin baino gehiagotan azaltzen dira iritzi arrazionalak, nazio-estatuaren iragankortasuna adieraziz, ehun edo berrehun urte barru halakorik ez dela existituko laburbilduz gaia ebatzi nahi dutenak.

Ez diet nik arrazoia kenduko halako iritziei, nahiz eta bitxiak egiten diren emozioak eta sentsazioak gero eta eremu handiagoa hartzen ari diren garai hauetan, baina ariketa hutsalak iruditzen zaizkit beti, eta esango nuke jende gehienari ere hala iruditzen zaiola.

Sigue leyendo

Iker Iraola Arretxe / Parte Hartuz ikerketa-taldeko kidea, EHUko soziologia irakaslea

Iker IraolaEusko Ikaskuntzaren ehungarren urteurrenaren testuinguruan garatzen ari den prozesuan, aniztasunari eta kohesioari buruzko lan-taldean jarduteko aukera izan dut azken aldian. Euskal Herriaren etorkizunaren gai zabala, beraz, aspektu horietara mugatuta zertzelada batzuk emango ditut jarraian.

Aniztasuna gai konplexua da, zabala, eta maiz hitz politetara mugatuta jorratzen dena, ikuspegi errealista orotatik urrunduz tamalez. Gizarte guztiak anitzak dira, kontua da aniztasun hori nola antolatzen den, zein ondorio dituen berdintasun sozialari dagokionez eta, finean, berarekin batera doazen botere harremanak nolako justiziaz (edo injustiziaz) eratzen diren. Izan ere, aniztasuna positiboa dela aldarrikatzearekin, besterik gabe, ez da aurrerapauso handirik ematen. Aniztasuna gure gizarteko menderakuntza forma desberdinekin lotzen saiatu behar gara, hortaz.

Sigue leyendo

Josemari Velez de Mendizabal / Idazlea

Josemari Velez de MendizabalEZ NAU KEZKATZEN…

Euskal Herriaren etorkizunak ez dit bat ere ardurarik ematen, ez nau kezkatzen. Ni oraingoan bizi naiz eta horrexek narama lerro hauek idaztera, erabat konbentzituta bainago eguneko ahalegina dela pizgarri bakarra balizko bihar-etziri heltzeko.

Eta horretan bai igar dezakedala nire baitan halako sentsazio gazia hamarkadatan leit motiv izan dudanarekiko, hots, euskal giza kolektiboarekiko. Kolektibo idatzi dut, ez baitakit nola defini dezakedan mapan desegituratuta agertzen zaidan esparru geografikoa. Dena den, ezgaitasun horrek berdin dit.

Sigue leyendo

Rosa Miren Pagola / Eusko Ikaskuntzako Bizkaiko lehendakariordea

Rosa Miren PagolaEusko Ikaskuntza sortu zenean idazpuruko galdera hori gori-gori zegoen. Hemeretzigarren mendearen azken aldetik euskararen eta euskal kultura eta izaeraren egoera zailaren kezka larria bizi zen. Edonola ere, ez zen orduan sortutakoa. Tamalez, gure garaietara iritsi den euskararen historia osoan eten gabeko galera agertzen baita. Horregatik, nire autua mendeurreneko galderan bide horretatik doa: Ziurtatua al dago euskararen erabilera Euskal Herriaren geroan?

Ezin da esan aro txarrean bizi denik euskara. Alderantziz baizik. Euskararen presentzia ugaria da: irakaskuntza maila guztietan, hainbeste kultur ekintza, jaialdi, ospakizun, horrenbeste idazle eta argitalpen, esatari bikain, …, eskaintzen zaion laguntza eta egiten den lana ere beste hainbeste.

Hala eta guztiz ere, eta aroa ontzat jo daitekeen arren, horrek ez du saihesten denok ohartzea euskara arriskutan dagoela eta, beharbada, inoiz baino handiagoan ez ote dagoen ere geure buruari galdetzea. Bertako beste gure hizkuntzek euskaldun mintzatzaileon artean ere eragin handia dute. Batez ere, gu geu garelako egokitzen direnak inoren hizkuntzara. Gizarte harremanetan, ordea, nola uko egin gizabidetasunari?

Sigue leyendo