Archivo de la etiqueta: Euskara

Mikel Aramburu Zudaire / BHko Filosofia irakaslea

Mikel Aramburu ZudaireZer da gizakia gaur egun?
Transhumanismoa vs. Humanismo berritua?

Gizakia errealitate konplexua da eta aldi bereko hainbat elementuz osatua (biologiko, psikologiko, kultural eta pertsonalak). Baina, mendebaldeko filosofiaren argitan, badira gizakioi buruzko zenbait galdera ikerketa zientifikoak erantzun ezin dituenak ezinezkoa baita gero enpirikoki egiaztatzea. Horretarako dago antropologia filosofikoa. Dena dela, gaur egun erronka zientifiko eta teknologiko berriak sortzen ari dira eta zaila egiten zaigu zer ote den gizakia jakitea.

Zientzia aldetik Big Bang-ak guztiaren jatorria azaltzeko balio izan du baina hemendik aurrera Bang besterik ez gizateriaren ezagutzarako jauzi handia izango da. Eta Bang horrek esan nahi du bit, atomo, neurona eta geneak bateratzea teknologia konbergente deiturikoetan: nanoteknologia, bioteknologia, informazio eta komunikazio teknologiak edo zientzia kognitiboak, hain zuzen. Argi dago aro hiperteknologikoaren atarian gaudela eta gizakia sekulako azkar, sekulako urtetsu eta sekulako zoriontsua izatera iris litekela ala adimen artifizialak zuzendutako makinen diktaduraren menpe desager litekela. Etorkizuna aurretik jakitea zail da. Adibidez, orain absurdoa ikusten dugu kafetera interneten konektatzea baina 10 urte barru agian geure buruari galdetuko diogu nola bizi ahal izan garen hori egin gabe.

Sigue leyendo

Arantzazu Loidi Garitano / PRH Psikopedagogia Eskolako hezitzailea

Arantzazu Loidi GaritanoGogoetarako aukera ematen duen galdera. Personalidad y Relaciones Humanas-PRH helduen formazio eskolan, pertsonari buruzko ikuspegi baikor eta ebolutibo bat daukagu. Hazten dagoen izaki gisa deskribatzen dugu pertsona eta pertsonaren izatean eta pertsonak berez dakartzan gaitasun eta potentzialitateetan sinesten dugu; eta izate hori bizi guztian zehar bilakaeran eta garapenean dagoela, pertsona gizatearen bilakaeraren edozein garaitan bizi dela ere. Pertsona izatea zer den esaldi batean laburbiltzeko, beraz, nork bere izatea garatu eta horren arabera bizi izatea dela esango nuke; izate horrek bere baitan biltzen dituen lau dimentsioak jokoan jartzea. Alde batetik, norbere identitatea, nortasuna, gure gaitasun, indar, balore eta aspirazioak ezagutu eta bizitzea. Bestalde, gaitasun horiek bizitzan eginkizun jakin baterako gaitzen gaituzte: lanbide edo bokazio baterako, baina baita konpromiso sozial baterako, edo bikote edo familia bokazio baterako ere. Hirugarrenik, eginkizun edo jarduera horretan emankor izaten laguntzen diguten lotura batzuk ere baditugu, misio edo gizarte-ekintzako arlo berean konpromisoa partekatzen duten pertsonekiko barne-atxikimenduak. Eta azkenik, pertsonak berez, bera baino harago dagoen eta handiagoa den dimentsio baterako irekitasun ere badu bere baitan, transzendentzia baterako irekitasuna. Hau guztia, jakina, bilatu eta landu beharreko zerbait izango da, bizitza osorako eginkizuna eta pertsona izatera eraman eta emankor egingo gaituena.  Pertsona izatea bilakaera da, hazten eta garatzen jarraitzea, etengabeko ibilia.

Sigue leyendo

Jean-Michel Larrasquet / Eusko Ikaskuntzako Ipar Euskal Herriko Lehendakariordea

Jean-Michel LarrasquetGizontzea, eginik, Gizatiartzea, egiteko!

Gizakiek ihizlari-biltzaile gizartetatik oraingo gizarterarte bilakaera luzea bizi izan dute. Edgar Morin-i hartuko nioke ‘Lurra-Aberriaren’ ideia. Gizaki guziek zorte berdina partekatzen dute. Ezinbestekoa da hori ulertzea eta hortaz konzientzia hartu (hil ala biziko lanjerrak hor baitira ! Ordenik gabe : berotze kilmatikoa, orokortzen ari den osasun krisia, mehatsu finantzieroa, eraikitzaile baino suntsitzaileago den  ekonomia, basoen suntsitze masiboak, laborantza eta hazkuntza industrialak eta produktibistak, ezberdintasun erraldoiak, fanatismo erlijiosoa, armatze orokorra, batez ere nuklearra [gaur egun burutik ote dauden batzuen eskuetan !], gerrak planetaren toki askotan, eta sute orokor baten mehatsua segurkiez hain urrun …). Begiak ireki ditzagun eta heriotza baizik ez duten ekartzen logika horietatik aldendu gaitezen. Indar horiek untzi batetan eramaten gaituzte, oihalak betean ezarririk, lemarik gabe, kapitan gabe eta eskifai gabekoa, zuzenki hundituko den ekaitzera baizik ez doana !

Manipulatzaile horiek, ezen azkenean hau baita afera, ‘egia’ez dute ! Lan egiten dute zilotan, inoiz bata besteari lotu gabe eta dena zenbakietan itzultzen dute (BPG, garapen tasa, emankortasun,  estadistikak [beti ondo konpartimentatutako molde batez : industriaren emaitzak emanak dira ez berriztagarriak diren errekurtsuen kontsumitu duena eman gabe, ingurugiroan izan duen eragina aipatu gabe, enpleguan izan duen eragina ezta ere…] eta dena molde monetarioan adierazia…). Orokorki, ditugun informazioek gizakietaz oso irudi pobre eta okerra ematen diete gobernatzen gaituztenei. Zenbaki horietan ez dago arimarik, ez dago amodiorik, ez penarik, ez alegrantzairik, ez oinazirik, ez esperantzarik… Pentsamolde hau hastapenetik da eiharra, txikia,  ximeldua : gizakien kondizioa holan ulerturik, nola asma genezaken edozoin loratzerik ?

Sigue leyendo

Anjeles Iztueta. Enrique Zuazua / Matematikariak

“Zenbaki konplexuek badituzte bi zati, erreala eta imajinarioa. Errealitatean ere aurrera pausuak emateko beti erabili behar dugu errealismoa eta imajinazioa”
“Los números complejos cuentan con dos partes, una real y otra imaginaria. En la realidad, para dar pasos también debemos utilizar siempre tanto el realismo como la imaginación”