Archivo de la etiqueta: Euskara

Iker Iraola Arretxe / Parte Hartuz ikerketa-taldeko kidea, EHUko soziologia irakaslea

Iker IraolaEusko Ikaskuntzaren ehungarren urteurrenaren testuinguruan garatzen ari den prozesuan, aniztasunari eta kohesioari buruzko lan-taldean jarduteko aukera izan dut azken aldian. Euskal Herriaren etorkizunaren gai zabala, beraz, aspektu horietara mugatuta zertzelada batzuk emango ditut jarraian.

Aniztasuna gai konplexua da, zabala, eta maiz hitz politetara mugatuta jorratzen dena, ikuspegi errealista orotatik urrunduz tamalez. Gizarte guztiak anitzak dira, kontua da aniztasun hori nola antolatzen den, zein ondorio dituen berdintasun sozialari dagokionez eta, finean, berarekin batera doazen botere harremanak nolako justiziaz (edo injustiziaz) eratzen diren. Izan ere, aniztasuna positiboa dela aldarrikatzearekin, besterik gabe, ez da aurrerapauso handirik ematen. Aniztasuna gure gizarteko menderakuntza forma desberdinekin lotzen saiatu behar gara, hortaz.

Sigue leyendo

Josemari Velez de Mendizabal / Idazlea

Josemari Velez de MendizabalEZ NAU KEZKATZEN…

Euskal Herriaren etorkizunak ez dit bat ere ardurarik ematen, ez nau kezkatzen. Ni oraingoan bizi naiz eta horrexek narama lerro hauek idaztera, erabat konbentzituta bainago eguneko ahalegina dela pizgarri bakarra balizko bihar-etziri heltzeko.

Eta horretan bai igar dezakedala nire baitan halako sentsazio gazia hamarkadatan leit motiv izan dudanarekiko, hots, euskal giza kolektiboarekiko. Kolektibo idatzi dut, ez baitakit nola defini dezakedan mapan desegituratuta agertzen zaidan esparru geografikoa. Dena den, ezgaitasun horrek berdin dit.

Sigue leyendo

Rosa Miren Pagola / Eusko Ikaskuntzako Bizkaiko lehendakariordea

Rosa Miren PagolaEusko Ikaskuntza sortu zenean idazpuruko galdera hori gori-gori zegoen. Hemeretzigarren mendearen azken aldetik euskararen eta euskal kultura eta izaeraren egoera zailaren kezka larria bizi zen. Edonola ere, ez zen orduan sortutakoa. Tamalez, gure garaietara iritsi den euskararen historia osoan eten gabeko galera agertzen baita. Horregatik, nire autua mendeurreneko galderan bide horretatik doa: Ziurtatua al dago euskararen erabilera Euskal Herriaren geroan?

Ezin da esan aro txarrean bizi denik euskara. Alderantziz baizik. Euskararen presentzia ugaria da: irakaskuntza maila guztietan, hainbeste kultur ekintza, jaialdi, ospakizun, horrenbeste idazle eta argitalpen, esatari bikain, …, eskaintzen zaion laguntza eta egiten den lana ere beste hainbeste.

Hala eta guztiz ere, eta aroa ontzat jo daitekeen arren, horrek ez du saihesten denok ohartzea euskara arriskutan dagoela eta, beharbada, inoiz baino handiagoan ez ote dagoen ere geure buruari galdetzea. Bertako beste gure hizkuntzek euskaldun mintzatzaileon artean ere eragin handia dute. Batez ere, gu geu garelako egokitzen direnak inoren hizkuntzara. Gizarte harremanetan, ordea, nola uko egin gizabidetasunari?

Sigue leyendo

Xabier Alkorta / Eusko Ikaskuntzako XVIII. Kongresuaren eta Mendeurrenaren lehendakaria

Xabier AlkortaGure herriaren etorkizunarekin kezkatuta eta atxikituta zeudelako, Euskal Herriko lau Foru Aldundiek Eusko Ikaskuntza fundatu zuten orain dela 100 urte.

Garai hartako egoera ez zen xamurrena: unibertsitatearen falta, euskararen ahultasuna, emakumeen bazterketa, gatazka ideologikoa, elizatik jasotako zentsura, Lehen Mundu Gerra… Hala ere, gure sortzaileek zailtasun hauek gainditu eta Eusko Ikaskuntza abian jarri zuten.

100 urte pasa dira eta Euskal Herria eta Eusko Ikaskuntza orduan pentsa ezinak ziren baldintzetan bizi dira gaur egun. Noski, hau guztia, oso pozik egotekoa da.

Hori bai, hona iristeko hainbat zailtasun eta une txar gainditu behar izan dira: Bigarren Mundu Gerra, Gerra Zibila, 40 urteko diktadura –eta berarekin Eusko Ikaskuntzaren zokoratzea–… besteak beste. Orain, hemen gaude, zorioneko egoera batean. Eta orain dela 100 urte bezala, inork irudikatu ezin duen etorkizunari begira gaude, galdera honi erantzun nahian: gure geroa, zer eta nola?

Sigue leyendo