Archivo de la etiqueta: Euskara

Joxe Arregi / Deustu Unibertsitateko irakaslea

Joxe Arregi1. Gizaki ez zirenengandik sortu ginen. Duela bi milioi eta erdi urte inguru agertu zen, dakigula, lehen gizakia, australopithecus espezieren batetik homo generoko espezie berri bat sortu zenean, mutazio genetiko bat medio. Zoriz gertatu zen.

Ez zuten beren burua australopitekoengandik hain desberdin ikusten, eta izan ere ez ziren hain desberdinak, baina burmuin handiagoa zutenez -800 cm3 inguru-, gaitasun konplexuagoak zituzten: elkar ulertzeko, elkar-lanerako, jolasteko eta amesteko, maitatzeko eta… bai, baita elkar gorrotatzeko eta suntsitzeko ere, zoritxarrez. Burmuinean sortzen da, zoriz eta “mirariz” -miragarria baita- “arima” deritzogun zera, izaera, tasuna, norberatasuna, norbere buruaren jabetasuna: sentipenak, emozioak, oroitzapena, kontzientzia, erabakiak, hitza, ekintza, mugimendu guztien sinkronizazioa. Ez al da miragarri? Australopitekoek ere bazuten, noski, euren “arima”, txakurrek, txoriek, arrainek eta abere bakoitzak, are landare bakoitzak, duten bezala (eta zergatik ez harriak, lurrak, urak, suak?), bakoitzak bere neurrian, bere erara. Dena da miresgarri. Dena da denarekin, Denarekin, bat. Dena dabil, doa, den baino gehiago izateko gai. Dena da izamen, oraindik ez dena izateko gaitasun.

Sigue leyendo

Xabier Etxague. Hezkuntzaren Zientzietan doktorea / Ana Aierbe. Psikologian doktorea

“Irakurketa oinarrizko konpetentzia bat da, ez bakarrik ikaskuntzarako baizik eta norberaren ikuspegi analizatzailea, kritikoa eta erabakitzailea garatzeko”
“La lectura es una competencia básica, no solo para el aprendizaje sino para el desarrollo del espíritu crítico, el análisis y la decisión”

Hannot Rodríguez / Euskal Herriko Unibertsitatea UPV/EHU, Filosofia Saila

Hannot RodríguezGizatasuna gaur egun: hausnarketa batzuk

Gaur egungo, XXI. mendearen bigarren hamarkadako gizatasunaren bereizgarriak zeintzuk diren azaltzea ausarkeria bat besterik ezin du izan. Auskalo gizakia zer den, izan gaur, atzo, edo herenegun. Noski, horrek ez du esan nahi gizakiari buruzko hausnarketak egin ezin direnik, eta ezta hausnarketa horien harira bereizgarri jakin batzuk identifikatu ezin direnik ere. Hori bai, beti ere eremu zehatz batzuei erreparatzen ari gatzaizkiela onartzen badugu-eta, hortaz, bestelako aukeraketa zilegiak egiterik badagoela onartuta. Izan ere, zeintzuk dira gizatasunaren ezaugarriak identifikatu eta azaltzeko aintzat hartu beharko genituzkeen dimentsioak? Biologikoak ote? Psikologiko edo kognitiboak? Sozialak edo kulturalak? Politikoak? Estetikoak? Eta horien guztien arteko harremanei nola heldu beharko genieke? Eta abar.

Hori alde batetik. Izan ere, eta saiakeratxo honen izenburuari lotuta, badirudi “gaur-egungo-gizatasuna” delako horretaz hitz egin dezakegula, eta, are gehiago, hitz egin beharko genukeela. Noski, gizakia ez da bat eta bakarra izan historian zehar. Garaiz-garai bereizi egin gaituzten ohitura, sinesmen, botere-harreman, edota ezagutza-maila desberdinak izan ditugu, eta horren gaineko kontzientzia badugu. Beste hitzetan esanda, ez dago gizaki izateko modu bakarra, eta hori historiak, denborak, erakusten digu.

Sigue leyendo

Eba Gaminde / Irakaslea Deustuko Unibertsitateko Zuzenbide Fakultatean

Eba GamindeGalderak berak erakusten digu aspaldian okerreko bidetik gabiltzala, humanismoa eta zientzia banatu ditugun heinean. Egungo gizakiaren jomuga pertsonalak hirutara laburbildu daitezke: arrakasta profesionala, ospea zein begirunea dakarten giza-harremanak eta kalitateko bizitza ahalbidetzen duten diru-sarrerak. Epe laburreko ikusmira dugu, alegia, berehalakotasuna gailentzen duen denbora-ulerkera, orainaren balioa gurtuz. Jarduera-ardatzak “Ni”a eta “Orain”a dira, profesional edo teknikaririk onena izatea, harago begiratu gabe, ezta gure alboan dagoena ere (edo azpian, igotzean zapaldu dugulako). Zer edo zer aldatu behar da, eta, nire uste apalean, gakoa hezkuntza ereduan dago. Epe laburreko ikusmira berekoi hori hezkuntza ereduaren bitartez aldatzea dagokigu, osoko heziketa edo heziketa integrala eskainiz, hots, jakintza teknikoez landara, balioak eta eduki transbertsalak edo zeharkakoak jorratzen dituen hezkuntza.

Sigue leyendo